İlkeleri olmayan, çifte standardı bir insanlık sorunu olarak algılamayanlar için bizim halkımız, "Ele verir talkımı, kendi yutar salkımı!" der.

Herkese, "…bir iş yapacaksanız; önce o konuda başarılı olmuş en aza üç işyerini gidin, gözlerinizle görün… Aynı işe başlamış da terk etmiş olan en az beş işyerini mutlaka inceleyin…Ve varsa imkanınız, o işi dünyada en iyi yapan, lider olanları da gözleyin…" diyorum.

Bir proje olarak önerdiğim, ülkemiz için önemli olduğuna inandığım "saanen keçisi üretimini" kavrayabilmek için ilkeye bir gölge sadakatiyle uymaya çalışıyorum.

Harun Aslan saanen keçisi üreticiliğine hevesle başlamış, ama sonra vazgeçmiş olanlardan biri. Çan'a giderek yaptığı yatırımı gördüm; neden vazgeçtiğini de kendisiyle tartıştım. İçten söyleşiden çıkardığım dersleri sizinle paylaşmak istiyorum:

Fizibilite yapmadan yola çıkmış

1. Üretime başlarken, "başlangıç noktasına hassas bağlılık ilkesine" uymamış. Çan'a çok yakın olan köyünde meranın bol olduğunu, hem elektrikçilik yapıp, hem de yan iş olarak keçi üretimi yapacağını düşünmüş. Saanen keçisini üretmeyi bir "ana iş" olarak algılayarak işe başlamamış.

2. İşi "çobana emanet etme" yolunu seçmiş. Bir süre sonra dam bulma ve çalıştırma sorunlarıyla karşılaşmış. Saanen keçisi üretiminin ıslah edilmiş meradan yararlanabileceği, ama temel ilke olarak yaylıma dayalı olmadığı noktasından hareket etmemiş.

3. Modern bir sağım tesisi ve soğutma ünitesi kurduğu halde, sütü sadece bölgedeki küçük mandıralara vermek zorunda kaldığı için, süt fiyatlarında dalgalanma nedeniyle gerekli geliri sağlayamamış.

4. Keçinin pisliğini modern tekniklerle değerlendirmediği için ürettiği bit ve pireden kendisi ve çevre ciddi biçimde rahatsız olmuş.

5. Hayvan sayısını yeterli ölçeğe ulaştırarak, sütü işleyerek değerlendirme konusunda bir ön-hazırlık yapmamış.

Sonuçta bir "yan iş" olarak başlattığı, belli bir düzeye getirdiği saaanen keçisi üretimi işinden vazgeçmiş…

Çıkaracağımız dersler

Harun Aslan'ın yaşadıklarından çıkacağımız dersler var. Şöyle ki:

Saanen keçisinin mera-odaklı beslenmediğini, kaba ve karma yemin barınaklarda verilerek beslendiğini bilerek yola çıkalım.

Bağımsız küçük bir mandırayı besleyecek kadar keçinin beslenmesini hedef alalım. Piyasadaki "küçük mandıraya bağımlı" bir üreticiliğin yürümediğini bilelim.

Ne yazık ki, ülkemizde "saf keçi sütü" ile üretim yapan tesislerin sayısı sınırlı. Hijyen ve saf keçi sütü güvencesi verecek düzeyleri yakalayacak ölçekleri hedeflemeyen yatırımların başarı şansı yok.

Fransa gibi gelişmiş ülkelerde keçi başına ortalama 4 kilogram verimi aşan verimi daha baştan hedef almadan yola çıkmayalım.

Saanen keçisi üretimi, saf ırkın yaratılması, besleme sistemi, hijyen koşulları, sütün işlenmesi, barınakların dudumu, gübrenin değerlendirilmesi gibi unsurlara dayanır… Binlerce yıldır Anadolu'da sürüp gelen keçi yetiştirme alışkanlığına saplanmamak gerekiyor. Sorunu "örgütlü üreticilik ve kurallara uygun yetiştiricilik" temelinde geliştirirsek başarılı oluruz…